Επικοινωνία του ΓΓΠΠ με τους Εθελοντές 
(Επιστολή 1η, 3 Σεπτεμβρίου 2008) 
  
Φίλες και φίλοι Εθελοντές,  
 Ένα περίπου χρόνο μετά την ανάληψη των καθηκόντων μου ως Γεν. Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, αισθάνομαι την ανάγκη να απευθυνθώ ανοικτά προς όλους σας, με σκοπό να σας ενημερώσω για ένα σημαντικό αριθμό θεμάτων που αφορούν όλους μας και που σύντομα θα συνεργαστούμε άμεσα για την αντιμετώπισή των. Τα περισσότερα από αυτά  είναι μεγάλης έκτασης θέματα που αφορούν τον Εθελοντισμό της Πολιτικής Προστασίας ως θεσμό και που, όπως είπα πιο πριν, θα μεθοδεύσουμε την εξέλιξή των από κοινού. 
 Πριν μπω στα θεσμικά, επιθυμώ να σας ενημερώσω για ένα θέμα που γνωρίζω ότι σας απασχολεί άμεσα και που έχει δυο όψεις. Την όχι ευχάριστη και την ευχάριστη. Αναφερόμενος στην κατανομή των πιστώσεων για προμήθεια εξοπλισμού των Εθελοντών μέσω των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, η όχι ευχάριστη πλευρά του θέματος είναι ότι το ίδιο ποσό θα το μοιραστείτε περισσότερες Εθελοντικές Οργανώσεις (ΕΟ) απ’ ότι πέρυσι, και κατά συνέπεια θα υπάρχει μια σχετική μείωση του αναλογούντος ποσού κατά ΕΟ. Πιο συγκεκριμένα, πέρυσι ήταν δηλωμένες στο Μητρώο 195 ΕΟ με περίπου 90.500 μέλη και σήμερα ο αριθμός έχει αυξηθεί στις 265 ΕΟ και 130.000 μέλη(!). Λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη την ευγενική χορηγία του Ιδρύματος «Ι. Σ. ΛΑΤΣΗ» προς ένα μεγάλο αριθμό μελών,  η οποία έγινε σε συνεργασία με τη ΓΓΠΠ, εκτιμάται ότι η φετινή μειωμένη κατανομή δεν θα γίνει ιδιαίτερα αισθητή και θα αντιμετωπισθεί με κατανόηση από μέρους σας. Η ευχάριστη βέβαια πλευρά του θέματος είναι ότι, ίσως μετά την ευαισθητοποίηση των πολιτών από τις περυσινές καταστροφικές πυρκαγιές, η οικογένεια των Εθελοντών έγινε σημαντικά πιο μεγάλη και με βάση τις επιπλέον αιτήσεις που έχουν υποβληθεί στη ΓΓΠΠ θα γίνει ακόμα πιο μεγάλη. Βλέπετε, «ουδέν κακόν αμιγές καλού»!! 
 Ας έρθουμε όμως στα πιο σημαντικά θέματα που αφορούν τον εθελοντισμό στο σύνολό του. Πέρυσι είχε ξεκινήσει μια ανοικτή διαβούλευση με στόχο κυρίως τη διαδικασία και τα κριτήρια ένταξης, κατάταξης και αξιολόγησης των Εθελοντών, με βάση μια αρχική πρόταση της ΓΓΠΠ. Οι θέσεις των ανά την επικράτεια Εθελοντών καταγράφηκαν και ως προς το μεγαλύτερό τους μέρος λήφθηκαν υπόψη για την κατάρτιση αντίστοιχου σχεδίου Υπουργικής Απόφασης και οριστικής θεσμοθέτησης, στα πλαίσια και της σχετικής απαίτησης του Νόμου 3013/02 περί Πολιτικής Προστασίας. Από την επεξεργασία ωστόσο του θέματος προέκυψαν τα παρακάτω επιμέρους θέματα, τα οποία επηρεάζουν άμεσα και καίρια τη λειτουργία του θεσμού και θα έπρεπε ‐ τουλάχιστον ‐ να εξετασθούν ή/και να αντιμετωπισθούν παράλληλα, ίσως και κατά προτεραιότητα από τη διαδικασία και τα κριτήρια ένταξης, κατάταξης και αξιολόγησης. Τα θέματα αυτά είναι: 
	‐ Εθελοντές Πυροσβέστες βάσει του Ν. 1951/91. Οι εν λόγω Εθελοντές λειτουργούν ευθέως υπό το Πυροσβεστικό Σώμα (ΠΣ) και δεν διέπονται από τις προβλέψεις του νόμου 3013/02 περί Πολιτικής Προστασίας. Είναι ωστόσο γνωστό, ότι στο Μητρώο εθελοντών της ΓΓΠΠ οι εγγεγραμμένοι Εθελοντές έχουν δηλώσει ‐ στην πλειονότητά τους ‐  ως μια από τις σημαντικότερες και δράσεις τη δασοπυρόσβεση. Θεωρώντας ότι η ύπαρξη δύο διαφορετικής υπαγωγής ΕΟ (ΓΓΠΠ και ΠΣ), που υποστηρίζουν ωστόσο την ίδια δράση (δασοπυρόσβεση), που θα εκπαιδευτούν ‐ ως επί το πλείστον – από τον ίδιο φορέα (ΠΣ) και που σε συγκεκριμένες συνθήκες (δασικών πυρκαγιών) θα λειτουργήσουν υπό τον ίδιο αρμόδιο επιχειρησιακό συντονιστή (αξιωματικό του ΠΣ), είναι όχι απλά πλεονασμός αλλά και λάθος αντιμετώπιση του θέματος, απευθύναμε επιστολή προς το ΠΣ με σκοπό την από κοινού εξέταση του θέματος και την αντιμετώπισή του κατά τον πλέον σωστό τρόπο. Για το λόγο αυτό συγκροτήθηκε κοινή ομάδα εργασίας, με σκοπό την ενδελεχή εξέταση και την υποβολή προτάσεων. 
	‐ Αποκέντρωση του Εθελοντισμού: Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός Εθελοντών και ΕΟ, εγγεγραμμένοι στο Μητρώο της ΓΓΠΠ και «ελεγχόμενοι» απ’ ευθείας από αυτή, είναι διάσπαρτοι ανά την επικράτεια. Δηλώνεται κατηγορηματικά και είναι ήδη γνωστό στην «οικογένειά» μας πως, με δεδομένη τη στελέχωση και τα διατιθέμενα μέσα της ΓΓΠΠ και με εξαίρεση κάποιες από τις (κυρίως) μεγάλες ΕΟ, δεν υπάρχει απολύτως ξεκάθαρη εικόνα για κάθε μια από τις ΕΟ αλλά και κυρίως των δυνατοτήτων που αυτές δύνανται να παράσχουν στα πλαίσια της πολιτικής προστασίας. Αφουγκραζόμενοι το διαρκές αίτημα των ίδιων των ΕΟ αλλά και τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για άμεση αποκέντρωση του Συστήματος Εθελοντισμού Πολιτικής Προστασίας της χώρας, κοινοποιήσαμε τη σκέψη μας στους Προέδρους της ΚΕΔΚΕ και της ΕΝΑΕ και ζητήσαμε να εξετάσουμε το θέμα από κοινού. Η ανταπόκριση από μέρους των ήταν άμεση και σήμερα, στις 3 Σεπτεμβρίου 2008, ο B’ αντιπρόεδρος της ΕΝΑΕ και Νομάρχης Δράμας κ. Ευμοιρίδης Κωνσταντίνος και ο  εκπρόσωπος της ΚΕΔΚΕ κ. Θεοδώρου Ηλίας, Γεν. Γραμματέας του ΔήμουΑθηναίων  προσήλθαν στην έδρα της ΓΓΠΠ και συζήτησαν εκτενώς το θέμα με τον ΓΓΠΠ και τους αρμόδιους επιτελείς. Η ανταπόκρισή των ήταν άμεση και θετική ως προς την αποκέντρωση, και η απόφαση από την πρώτη αυτή συνάντηση ήταν: 1) η δημιουργία ομάδας εργασίας για την κατ’ αρχήν καταγραφή των παραγόντων που επηρεάζουν το θέμα καθώς και η υποβολή σχετικών προτάσεων και 2) η άμεση και ενεργός συνδρομή της ΚΕΔΚΕ και της ΕΝΑΕ για την επικαιροποίηση του εγγεγραμμένου στο Μητρώο της ΓΓΠΠ δυναμικού των ΕΟ (εν ενεργεία ΕΟ, αριθμό μελών και δράσεων, καταγραφή υλικού κλπ.). 
	‐ Εκπαίδευση και πιστοποίηση: Είναι γνωστό ότι στο χώρο του Εθελοντισμού της Πολιτικής Προστασίας δεν υφίσταται ένα θεσμοθετημένο «σύστημα» εκπαίδευσης, που να καλύπτει το σύνολο του Εθελοντισμού ανά την επικράτεια, και όλες τις δράσεις πολιτικής προστασίας των εθελοντών (δασοπυρόσβεση, έρευνα και διάσωση, οργάνωση διοικητικής μέριμνας, επικοινωνίες κλπ). Και βέβαια το πιο σημαντικό, δεν υπάρχει φορέας και διαδικασίες για την πιστοποίηση των Εθελοντών ότι κατέχουν τις απαιτούμενες γνώσεις, προσόντα και ικανότητες για να εμπλακούν ασφαλώς και με επιτυχία στις εν λόγω δύσκολες και επικίνδυνες αποστολές. Είναι γνωστό ότι το θεσμοθετημένο «Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Κέντρο Πολιτικής Προστασίας» ουδέποτε συστάθηκε και λειτούργησε για λόγους που δεν είναι της παρούσας. Επίσης, η εκπαίδευση που έχουν λάβει ορισμένα μέλη Εθελοντικών Οργανώσεων στην Ελλάδα δεν έγινε στα πλαίσια της ΓΓΠΠ, σε πολλές περιπτώσεις έγινε από φορείς που δεν πληρούν νόμιμες προϋποθέσεις, ενώ γι’ αυτούς που έγινε από νόμιμους φορείς δεν είναι δυνατόν να ελεγχθεί η αποτελεσματικότητα. Ορισμένα άλλα μέλη εκπαιδεύτηκαν σε φορείς του εξωτερικού, με διαδικασίες που δεν αναγνωρίζονται από την Ελλάδα και σε πολλές περιπτώσεις από φορείς αγνώστου αξιοπιστίας. Και βέβαια, τόσο για τους πρώτους όσο και για τους δεύτερους δεν υφίσταται διαδικασία πιστοποίησης. Στα πλαίσια αυτής της κατάστασης, όσον αφορά το θέμα της εκπαίδευσης και της πιστοποίησης, η ΓΓΠΠ είναι από καιρό σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης καθώς και τη Γενική Γραμματεία Εκπαίδευσης Ενηλίκων, με στόχο την κατάρτιση και θεσμοθέτηση ενός Εθνικού Συστήματος Εκπαίδευσης Εθελοντών. Ο στόχος είναι μεγάλος και οι παράγοντες που τον επηρεάζουν πολλοί. Μετά ωστόσο από την κατ’ αρχήν αποδοχή της αποκέντρωσης του Εθελοντισμού εκ μέρους της ΚΕΔΚΕ και της ΕΝΑΕ, το όλο θέμα απλουστεύεται ως ένα βαθμό και σύντομα θα σας καλέσουμε να μας εκφράσετε τις απόψεις σας για το υπό σύσταση «σύστημα εκπαίδευσης». 
	‐ Αστική Ευθύνη και Ασφαλιστική Κάλυψη: Στο Άρθρο 14, παρ. 5β του Ν. 3013/02 περί Πολ. Προστασίας προβλέπεται η έκδοση ΚΥΑ εκ μέρους των συναρμόδιων υπουργών που να καλύπτει τα θέματα ασφαλιστικής κάλυψης, η οποία ωστόσο δεν έχει ακόμα εκδοθεί για διάφορους λόγους (όπως το ότι δεν έχουν θεσμοθετηθεί σημαντικά  θέματα που αφορούν τη λειτουργία των ΕΟ, πχ. πιστοποίηση ικανοτήτων για συγκεκριμένες δράσεις, απαιτούμενα προσόντα όσον αφορά την υγεία κλπ.). Όσον αφορά δε την αστική ευθύνη, δεν υπάρχει καν πρόβλεψη του νόμου. Εξυπακούεται βέβαια ότι σε ένα σύγχρονο και ευνομούμενο κράτος, τόσο η αστική ευθύνη όσο και η ασφαλιστική κάλυψη είναι αυτονόητα. Για το λόγο αυτό η ΓΓΠΠ, στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007‐2013» του Υπουργείου Εσωτερικών έχει εντάξει τη σύνταξη σχετικών μελετών για τη θεσμοθέτηση των ανωτέρω απαιτήσεων και σύντομα θα έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα. 

Φίλες και φίλοι Εθελοντές,  
 Με όσα πιο πάνω ανέφερα, νομίζω πως κάλυψα (όσο πιο συνοπτικά μπορούσα) όλο το πλαίσιο της παρούσας κατάστασης του Εθελοντισμού Πολιτικής Προστασίας και σας ενημέρωσα για τη μεθόδευση και τη μέχρι τώρα εξέλιξη όσον αφορά τη διευθέτηση των προβλημάτων ή των εκκρεμοτήτων. Έχω την αίσθηση ότι σε γενικές γραμμές συμφωνείτε πως είμαστε στο σωστό δρόμο. Βέβαια, πριν λίγο καιρό έλαβα το μήνυμα από «τη βάση» πως: «Πάλι αποφασίζουν για εμάς, χωρίς εμάς!». Δεν είναι έτσι. Είμαστε στην αρχή της διευθέτησης και πρέπει να ληφθούν κάποιες αποφάσεις συντονισμού σε κεντρικό επίπεδο. Εξ άλλου αυτός είναι και ο λόγος της σημερινής μας επικοινωνίας: να μορφώσετε μια συνολική εικόνα και, μέσω της ιστοσελίδας της ΓΓΠΠ να εκφράσετε τις προτάσεις σας. Σύντομα εκπρόσωποί σας θα κληθούν να συμμετάσχουν ενεργά στη διαμόρφωση του τελικού σχήματος επί όσων πιο πάνω ανέφερα. 
 Αναμένοντας την ανταπόκρισή σας. 
         
 	Φιλικά 

Ο 
Γεν. Γραμμ. Πολιτικής Προστασίας 
Μαργαρ. Μουζάς